Tarihsel salımın yarısından fazlası bir avuç ülkeye aitken, faturayı “insanlık” adına kesmek ne kadar adil?
Antroposen sözcüğündeki “insan”, ilk bakışta hepimizi kapsayan masum bir özne gibi duruyor. Oysa veri atlasımızı açıp “tarihsel CO₂” göstergesine tıkladığınızda harita hiç de eşit renklenmiyor: 1750’den bu yana salınan karbondioksitin büyük bölümü Kuzey Amerika, Avrupa ve son yarım yüzyılda Çin’den geliyor. Afrika kıtasının toplam payı ise yüzde birkaçla sınırlı.
Kapitalosen ve Plantasyonosen tartışmaları tam da bu noktada önem kazanıyor. Sorun “insan doğası” mı, yoksa belirli bir üretim ve mülkiyet düzeni mi? Bu soruya verilecek yanıt, COP31’de konuşulacak finansman ve Kayıp ve Zarar başlıklarını da doğrudan belirliyor.
Herkes aynı gemide değil; bazılarımız güvertede, bazılarımız makine dairesinde.
Antroposen Yayın Kurulu
Bu, kavramı çöpe atmamız gerektiği anlamına gelmiyor. Antroposen, gezegen ölçeğindeki dönüşümü anlatmak için hâlâ güçlü bir araç. Ama onu kullanırken “hangi insan?” sorusunu sormayı unutmamalıyız.